.
อิสมาอีล ฮายีแวจิ : เขียน/รายงาน
.
ภายหลังการติดตามการแถลงจุดยืนของภาคประชาสังคมไทยต่อผลการทบทวนสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ภายใต้กลไก Universal Periodic Review (UPR) รอบที่ 4 จากกรุงเทพมหานคร
.
เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 นักกิจกรรม นักเคลื่อนไหว และตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคมในจังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานี ได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ณ ร้าน The Hooman อำเภอเมือง จังหวัดยะลา
.
โดยหยิบยกประเด็นสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ในปาตานี ทั้งเสรีภาพในการแสดงออก กฎหมายพิเศษ สิทธิสตรี สิทธิคนพิการ สิ่งแวดล้อม และสิทธิในที่ดิน ตลอดจนบทเรียนการทำงานของภาคประชาสังคมในการใช้กลไกระหว่างประเทศอีกด้วย
—————
.
- ชี้ข้อเสนอจากต่างประเทศมีประเด็นเชื่อมโยงกับปาตานี แม้ไม่ได้ระบุพื้นที่โดยตรง
- สิทธิสตรีและคนพิการ : ผลกระทบจากความขัดแย้งและข้อจำกัดในการเข้าถึงสิทธิ
- กฎหมายพิเศษ การซ้อมทรมาน และคดีความมั่นคงยังเป็นข้อกังวลจากคนทำงานในพื้นที่
- นิติสงคราม (Legal Warfare) : ตั้งคำถามถึงเจตนารมณ์และการบังคับใช้กฎหมาย
- สิทธิในที่ดินและสิ่งแวดล้อม : ต้องอธิบายบริบทความมั่นคงของพื้นที่ให้ชัดเจน
- ผลกระทบจากโครงการพัฒนาและการเลือกใช้กลไกระหว่างประเทศ
- ข้อเสนอจากวงสนทนา : เริ่มเก็บข้อมูลตั้งแต่วันนี้ ไม่รอสามเดือนสุดท้าย
- เสนอเลือกกลไกระหว่างประเทศให้เหมาะสม พร้อมทำงานต่อเนื่องกับนานาประเทศ
- เสียงจากพื้นที่กับโจทย์การขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชน
—————
.
ชี้ข้อเสนอจากต่างประเทศมีประเด็นเชื่อมโยงกับปาตานี แม้ไม่ได้ระบุพื้นที่
.
1 – นายอาเต็ฟ โซ๊ะโก ประธาน The Patani กล่าวถึงภาพรวมผลการทบทวน UPR รอบที่ 4 โดยระบุว่า “ข้อเสนอแนะจากประเทศต่างๆ ที่มีต่อประเทศไทยมีทั้งประเด็นที่รัฐบาลไทยรับไปดำเนินการและประเด็นที่รับทราบไว้” นายอาเต็ฟ กล่าว
.
2 – อย่างไรก็ตาม เขามองว่าแม้ข้อเสนอแนะจำนวนหนึ่งไม่ได้กล่าวถึงสถานการณ์ปาตานีโดยตรง แต่หลายประเด็นมีความเชื่อมโยงกับปัญหาสิทธิมนุษยชนในพื้นที่
.
3 – นายอาเต็ฟ กล่าวต่อว่า “ประเด็นเสรีภาพในการแสดงออกและการชุมนุมโดยสงบเป็นเรื่องที่หลายประเทศเสนอให้ประเทศไทยทบทวนกฎหมายที่อาจถูกใช้จำกัดสิทธิดังกล่าว” นายอาเต็ฟ กล่าว
.
4 – โดยเขายกตัวอย่างข้อเสนอจากแคนาดา ออสเตรีย นอร์เวย์ สวิตเซอร์แลนด์ และประเทศอื่นๆ ที่กล่าวถึงการแก้ไขหรือยกเลิกกฎหมายซึ่งจำกัดเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุม รวมถึงการยุติการดำเนินคดีกับบุคคลที่ใช้สิทธิโดยสงบ
.
5 – นายอาเต็ฟ อธิบายว่า “ข้อเสนอเหล่านี้สามารถเชื่อมโยงกับข้อกังวลของภาคประชาสังคมปาตานีเกี่ยวกับการใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 และมาตรา 116 ตลอดจนกฎหมายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงออกและการเคลื่อนไหวทางการเมือง”
.
6 – โดยนายอาเต็ฟมองว่า “เนื้อหาของข้อเสนอจากต่างประเทศบางส่วนสอดคล้องกับประเด็นที่ภาคประชาสังคมในพื้นที่เคยนำเสนอ แม้ไม่ได้ระบุชื่อพื้นที่หรือกรณีปัญหาอย่างเฉพาะเจาะจงก็ตาม” นายอาเต็ฟ กล่าว
.
7 – อย่างไรก็ตาม นายอาเต็ฟตั้งข้อสังเกตว่า “ในเวที UPR รอบนี้แทบไม่มีประเทศใดกล่าวถึงกฎหมายพิเศษที่บังคับใช้ในจังหวัดชายแดนภาคใต้โดยตรง รวมถึงประเด็นนิรโทษกรรมและธรรมนูญกรุงโรม
.
8 – แม้จะมีข้อเสนอแนะในประเด็นการซ้อมทรมาน เสรีภาพในการแสดงออกและการคุ้มครองสิทธิที่สามารถนำมาเชื่อมโยงกับสถานการณ์ในพื้นที่ได้” นายอาเต็ฟ ระบุ
.
9 – นอกจากนี้ นายอาเต็ฟยังกล่าวถึงสิทธิในการกำหนดอนาคตตนเอง (Right to Self-Determination: RSD) ซึ่งเป็นหนึ่งในประเด็นสำคัญที่ภาคประชาสังคมปาตานีนำเสนอในรายงาน
.
10 – โดยแสดงทัศนะว่า “การตีความข้อผูกพันตามกติการะหว่างประเทศของไทย โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสิทธิในการกำหนดอนาคตตนเอง ควรได้รับการทบทวน เนื่องจากการตีความที่กว้างเกินไปอาจถูกนำไปใช้เป็นเหตุผลรองรับการจำกัดสิทธิมนุษยชนในประเด็นอื่นๆ
—————
.
สิทธิสตรีและคนพิการ : ผลกระทบจากความขัดแย้งและข้อจำกัดในการเข้าถึงสิทธิ
.
11 – ในประเด็นสิทธิสตรี น.ส.เกาซัร อาลีมามะ คณะทำงานเครือข่ายอาสาสมัครผู้ช่วยทนายความศูนย์ทนายความมุสลิมจังหวัดชายแดนใต้ (SPAN) ได้กล่าวถึงข้อกังวลเกี่ยวกับผลกระทบจากการบังคับใช้กฎหมายพิเศษต่อผู้หญิงในพื้นที่
.
12 – รวมถึงข้อจำกัดในการเข้าถึงความช่วยเหลือและการคุ้มครองสิทธิ โดยประเด็นดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการทำงานของเครือข่ายที่ติดตามผลกระทบจากกฎหมายพิเศษและให้ความช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่
.
13 – ด้าน น.ส.ฟิตรา เจ๊ะโวะ จาก Minority Rights Group เปิดเผยข้อมูลประมาณการจำนวนคนพิการในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ว่า “ตอนนี้มีจำนวนคนพิการราว 20,000 คนต่อจังหวัด
.
14 – เมื่อรวมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้และสี่อำเภอของจังหวัดสงขลาแล้ว มีจำนวนมากกว่า 60,000 คน หรือเกือบ 70,000 คน” น.ส.ฟิตรา กล่าว
.
15 – น.ส.ฟิตรา ระบุเพิ่มเติมว่า “ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่าประเด็นคนพิการเป็นเรื่องสำคัญที่ควรได้รับการพิจารณาในรายงานสิทธิมนุษยชนของพื้นที่” น.ส.ฟิตรา ระบุ
.
16 – น.ส.ฟิตรา อธิบายเพิ่มเติมว่า “ประเด็นสิทธิคนพิการไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการให้ความช่วยเหลือเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงการเข้าถึงการศึกษา การเดินทาง การจ้างงาน และการมีส่วนร่วมในสังคม
.
17 – รวมถึงข้อจำกัดในกระบวนการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง ซึ่งบางกรณีต้องเผชิญขั้นตอนที่ซับซ้อนและข้อจำกัดด้านระยะเวลา” น.ส.ฟิตรา กล่าว
.
18 – ขณะที่นายสุกรี อีแต จากศูนย์เรียนรู้ร่วมเพื่อการพัฒนาศักยภาพคนพิการจังหวัดชายแดนใต้ (ILCD) ได้แสดงความเห็นจากประสบการณ์ในฐานะคนพิการที่ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ในพื้นที่
.
19 – โดยตั้งคำถามถึงความกล้าและความชัดเจนของภาคประชาสังคมในการนำเสนอปัญหาคนพิการที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้ง ทั้งการจับกุม การทรมาน และการต่อสู้คดี
.
20 – พร้อมกล่าวว่า “เรากล้าและชัดพอไหมที่จะไปเล่นประเด็นผู้พิการ เพื่อชี้ให้เห็นว่าคนพิการที่ได้รับผลกระทบควรมีพื้นที่ในการส่งเสียงและถ่ายทอดประสบการณ์ของตนเองด้วย” นายสุกรี กล่าว
—————
.
กฎหมายพิเศษ การซ้อมทรมาน และคดีความมั่นคงยังเป็นข้อกังวลจากคนทำงานในพื้นที่
.
21 – ในช่วงแลกเปลี่ยนเกี่ยวกับกฎหมายพิเศษและการคุ้มครองสิทธิ นายบูรฮาน บือราเฮง คณะทำงาน เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฎหมายพิเศษ (JASAD) กล่าวถึงประสบการณ์และข้อกังวลที่เกี่ยวข้องกับการบังคับใช้กฎหมายในพื้นที่
.
22 – โดยเฉพาะประเด็นการควบคุมตัว การเก็บข้อมูลส่วนบุคคล และการปฏิบัติต่อผู้ที่ได้รับผลกระทบจากกระบวนการด้านความมั่นคง
.
23 – ด้านนายมะยุ เจ๊ะนะ ผู้อำนวยการ สมัชชาประชาสังคมเพื่อสันติภาพ (CAP) กล่าวถึงประเด็นคดีความมั่นคงและการใช้กฎหมายในบริบทของจังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานี
.
24 – พร้อมชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นว่า “ในการนำเสนอข้อมูลและข้อกังวลจากพื้นที่ต่อกลไกระหว่างประเทศให้มีความชัดเจน โดยเฉพาะประเด็นที่ต้องอาศัยข้อมูลและรายละเอียดของคดีประกอบการอธิบาย” นายมะยุ ระบุ
.
25 – อีกเสียงสะท้อนหนึ่งจาก นายไอมาน หะเด็ง อดีตประธานและคณะทำงานเครือข่ายผดุงธรรมเพื่อสันติ (JOP) เปิดเผยประสบการณ์ในฐานะผู้ที่เคยถูกดำเนินคดีความมั่นคง
.
26 – โดยกล่าวถึงผลกระทบที่ยังคงดำเนินต่อไปว่า “แม้บางคนจะผ่านกระบวนการยุติธรรมหรือได้รับการยกฟ้องแล้ว แต่ยังต้องเผชิญกับการถูกจับตาและข้อจำกัดในการใช้ชีวิต
.
27 – รวมถึงการเดินทางไปต่างประเทศ เช่น การเดินทางไปประกอบศาสนกิจฮัจญ์หรืออุมเราะห์” นายไอมาน กล่าว
.
28 – นายไอมานอธิบายสภาพดังกล่าวว่า “ถึงแม้ว่าไม่ใช่การกักขังในเรือนจำ แต่เป็นการถูกกักขังในสังคม ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าผลกระทบจากคดีความมั่นคงอาจไม่ได้สิ้นสุดลงพร้อมกับกระบวนการทางกฎหมาย แต่ยังส่งผลต่อชีวิตของผู้ที่เคยถูกดำเนินคดีด้วย” นายไอมาน กล่าว
.
29 – ด้าน น.ส.อัลวาณีย์ โลงซา จากมูลนิธิศูนย์ทนายความมุสลิม (MAC) แสดงความเห็นจากมุมมองของผู้ทำงานด้านกฎหมายและการช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความมั่นคง
.
30 – โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของการเปิดพื้นที่ให้องค์กรภาคประชาสังคมท้องถิ่นมีส่วนร่วมในกระบวนการติดตามสิทธิมนุษยชน
.
31 – การแลกเปลี่ยนในประเด็นนี้ยังเชื่อมโยงกับข้อเสนอจากประเทศต่างๆ ใน UPR ที่เรียกร้องให้ประเทศไทยดำเนินการตามกฎหมายป้องกันและปราบปรามการทรมานและการบังคับบุคคลให้สูญหายอย่างจริงจัง
.
32 – ตลอดจนให้มีการสอบสวนอย่างเป็นอิสระและเป็นกลาง รวมถึงการพิจารณาความรับผิดของผู้บังคับบัญชาในกรณีที่เกี่ยวข้อง
—————
.
นิติสงคราม (Legal Warfare) : ตั้งคำถามถึงเจตนารมณ์และการบังคับใช้กฎหมาย
.
33 – อีกหนึ่งมุมมองจากนายกิตติศักดิ์ ปัตตานี จาก The HOOMAN คือข้อสังเกตเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของบริบทการใช้กฎหมายในพื้นที่
.
34 – โดยเขามองว่าสถานการณ์ปัจจุบันมีลักษณะเป็น “นิติสงคราม” (Legal Warfare) ซึ่งกฎหมายกลายเป็นฐานสำคัญในการกำหนดว่าอะไรถูกหรือผิด และการปฏิบัติการต่างๆ มักอ้างอิงความชอบธรรมจากตัวบทกฎหมาย
.
35 – นายกิตติศักดิ์ กล่าวต่อว่า “ภาคประชาสังคมควรพิจารณาไม่เพียงว่ามีการใช้กฎหมายใด แต่ต้องย้อนกลับไปดูถึงเจตนารมณ์ของกฎหมายและบริบทที่กฎหมายนั้นถูกประกาศใช้ด้วย” นายกิตติศักดิ์ กล่าว
.
36 – นายกิตติศักดิ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า “เราต้องกลับไปดูว่าการบังคับใช้กฎหมายทุกกฎหมาย มันมีอยู่บนเบสอะไร เพื่อทำความเข้าใจว่าการบังคับใช้กฎหมายส่งผลต่อสิทธิและเสรีภาพของผู้คนในพื้นที่อย่างไร” นายกิตติศักดิ์ กล่าว
—————
.
สิทธิในที่ดินและสิ่งแวดล้อม : ต้องอธิบายบริบทความมั่นคงของพื้นที่ให้ชัดเจน
.
37 – ด้านประเด็นทรัพยากรและสิทธิในที่ดิน นายทวีศักดิ์ ปิ จาก Tanah Kita Network ซึ่งทำงานเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินรอบพื้นที่เตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติน้ำตกซีโป
.
38 – กล่าวถึงความจำเป็นในการเชื่อมโยงปัญหาการจัดการทรัพยากรกับกรอบสิทธิมนุษยชน โดยเฉพาะสิทธิในการพัฒนา (Right to Development) และสิทธิของประชาชนในการกำหนดชะตากรรมเกี่ยวกับชีวิตและที่ดินทำกินของตนเอง
.
39 – นายทวีศักดิ์ ระบุว่า “การนำเสนอปัญหาสิทธิในที่ดินของพื้นที่ปาตานีจำเป็นต้องอธิบายบริบทความมั่นคงควบคู่กัน
.
40 – เนื่องจากการดำเนินงานเกี่ยวกับเขตพื้นที่และทรัพยากรในจังหวัดชายแดนภาคใต้/ปาตานีมีความเกี่ยวข้องกับหน่วยงานด้านความมั่นคง ทั้งทหาร ตำรวจและฝ่ายปกครอง ซึ่งเป็นบริบทที่อาจแตกต่างจากพื้นที่อื่น” นายทวีศักดิ์ กล่าว
.
41 – นายทวีศักดิ์ กล่าวย้ำว่า “การทำให้ผู้ทำงานด้านสิทธิมนุษยชนจากภูมิภาคอื่นเข้าใจเงื่อนไขเฉพาะของพื้นที่จึงเป็นสิ่งสำคัญ”
.
42 – ขณะที่นายไซนุดิง ยูโซะ จากเครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำสายบุรี (Saiburi Green River) กล่าวถึงข้อจำกัดในการผลักดันประเด็นสิ่งแวดล้อมในพื้นที่
.
43 – โดยตั้งข้อสังเกตว่า “เมื่อประเด็นความมั่นคงมีน้ำหนักมากขึ้น การรวมกลุ่มและการนำเสนอประเด็นสิ่งแวดล้อมในเวทีสาธารณะและเวที UPR กลับมีพื้นที่น้อยลง
.
44 – ทั้งที่ปัญหาสิ่งแวดล้อมในจังหวัดชายแดนภาคใต้มีความรุนแรงและมีความสำคัญไม่ต่างจากพื้นที่อื่น” นายไซนุดิง กล่าว
.
45 – นายไซนุดิงกล่าวต่อว่า “ภาคประชาสังคมในพื้นที่ควรเพิ่มศักยภาพในการนำเสนอประเด็นสิ่งแวดล้อมด้วยตนเอง ไม่ควรฝากความหวังไว้กับการที่เครือข่ายจากพื้นที่อื่นจะเป็นผู้หยิบยกประเด็นขึ้นกล่าวแทน
.
46 – เพราะการนำเสนอผ่านข้อเสนอแนะของประเทศอื่นอาจมีพื้นที่จำกัดและไม่สามารถอธิบายรายละเอียดของปัญหาในพื้นที่ได้อย่างครบถ้วน” นายไซนุดิง ระบุ
.
47 – นอกจากนี้ นายไซนุดิง กล่าวยังกล่าวเพิ่มเติมว่า “ข้อจำกัดจากการใช้กฎหมายดำเนินคดีต่อผู้ที่เคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อม อาจส่งผลต่อการแสดงออกและการมีส่วนร่วมของประชาชน”
.
48 – พร้อมเน้นย้ำว่า “การนำเสนอประเด็นสิ่งแวดล้อมของปาตานีจำเป็นต้องทำให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างปัญหาทรัพยากรกับบริบทความมั่นคงที่มีลักษณะเฉพาะของพื้นที่” นายไซนุดิง กล่าวปิดท้าย
—————
.
ผลกระทบจากโครงการพัฒนาและการเลือกใช้กลไกระหว่างประเทศ
.
49 – ในประเด็นผลกระทบจากโครงการพัฒนา นายอารีฟีน โซ๊ะ คณะพิทักษ์ฐานทรัพยากรและการพัฒนาที่ยั่งยืนจาก The Patani Resource กล่าวถึงการติดตามผลกระทบจากโครงการโรงไฟฟ้าชีวมวลในพื้นที่
.
50 – ซึ่งเป็นประเด็นที่มีการนำข้อมูลเข้าสู่กระบวนการรายงานของภาคประชาสังคม โดยเฉพาะผลกระทบที่เกิดขึ้นกับประชาชนและภาคธุรกิจในพื้นที่
.
51 – นายอารีฟีน ตั้งข้อสังเกตว่า “กลไก UPR อาจไม่ได้เป็นช่องทางที่ตรงที่สุดสำหรับการนำเสนอปัญหาจากโครงการพัฒนาทุกประเภท
.
52 – เนื่องจากยังมีกลไกระหว่างประเทศอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องโดยตรงมากกว่า เช่น เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และกรอบธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (Business and Human Rights : BHR)” นายอารีฟีน ระบุ
.
53 – นายอารีฟีน อธิบายเพิ่มเติมว่า “การใช้กลไกเหล่านี้ยังมีความท้าทาย โดยเฉพาะความสามารถของเครือข่ายในการรวบรวมและกลั่นกรองข้อมูล
.
54 – เพื่ออธิบายให้เห็นอย่างชัดเจนว่าโครงการหรือกิจกรรมหนึ่งๆ ก่อให้เกิดผลกระทบหรือละเมิดสิทธิอย่างไร ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องเตรียมความพร้อมในระยะยาว” นายอารีฟีน กล่าว
—————
.
ข้อเสนอจากวงสนทนา : เริ่มเก็บข้อมูลตั้งแต่วันนี้ ไม่รอสามเดือนสุดท้าย
.
55 – ในช่วงท้ายของการแลกเปลี่ยน นายมูฮำหมัดอันวัร หะยีเต๊ะ ผู้ประสานงาน Projek Sama Sama กล่าวถึงปัญหาการจัดเก็บข้อมูลของภาคประชาสังคมในพื้นที่
.
56 – โดยมองว่า “แม้หลายองค์กรจะเข้าใจปัญหาที่เกิดขึ้นในพื้นที่ แต่การรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบยังเป็นข้อจำกัดสำคัญ” นายมูฮำหมัดอันวัร กล่าวเปิดทาง
.
57 – นายมูฮำหมัดอันวัร แสดงความกังวลว่า “หากยังทำงานในรูปแบบเดิม ภาคประชาสังคมอาจต้องเร่งจัดทำข้อมูลในช่วงสามเดือนก่อนส่งรายงานอีกครั้ง
.
58 – จึงเสนอให้แต่ละองค์กรเริ่มรวบรวมข้อมูลประเด็นที่ตนเองทำงานอยู่ตั้งแต่เนิ่นๆ แล้วส่งเข้าสู่ระบบรวบรวมข้อมูลส่วนกลางหรือคณะทำงานที่รับผิดชอบการติดตามงานระหว่างประเทศ
.
59 – เพื่อให้สามารถจำแนกประเด็นที่ซ้ำกันและประเด็นใหม่ รวมถึงวางยุทธศาสตร์การสื่อสารให้ชัดเจนก่อนถึงกำหนดส่งรายงาน” นายมูฮำหมัดอันวัร กล่าว
.
60 – ข้อเสนอดังกล่าวสอดคล้องกับประสบการณ์การทำงานที่ผ่านมาของนายอิสมาแอ เต๊ะ ประธานองค์กรเครือข่ายสิทธิมนุษยชนปาตานี (HAP) ได้นำมาแลกเปลี่ยนกันด้วย
.
61 – โดยนายอิสมาแอ เผยว่า “ตนมีส่วนร่วมในการจัดทำรายงาน UPR มาแล้วสามรอบ ในช่วงเวลา 12 ปี แต่การทำงานที่ผ่านมาแต่ละครั้งมักเกิดขึ้นในช่วงเวลาใกล้กำหนดส่งรายงานตามที่เพื่อนได้กล่าว โดยเฉพาะช่วงสามเดือนสุดท้าย
.
62 – นายอิสมาแอ แสดงความเห็นเพิ่มว่า “หากองค์กรภาคประชาสังคมต้องการให้ปัญหาความขัดแย้งและสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในปาตานีได้รับการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง
.
63 – จำเป็นต้องเริ่มทำงานและจัดเตรียมข้อมูลล่วงหน้า ไม่ใช่เพียงจัดทำรายงานตามประเด็นที่กลไกระหว่างประเทศร้องขอ แต่ควรมีข้อมูลในประเด็นที่ภาคประชาสังคมเห็นว่ามีความสำคัญและต้องการผลักดันด้วยตนเองด้วย” นายอิสมาแอ กล่าว
—————
.
เสนอเลือกกลไกระหว่างประเทศให้เหมาะสม พร้อมทำงานต่อเนื่องกับนานาประเทศ
.
64 – ด้านนายอาเต็ฟ โซ๊ะโก ประธาน The Patani กล่าวเพิ่มเติมถึงความจำเป็นในการเลือกใช้กลไกระหว่างประเทศให้เหมาะสมกับแต่ละประเด็น
.
65 – โดยนายอาเต็ฟ มองว่า “เรื่องสิทธิมนุษยชนไม่มีประเด็นใดที่ควรถูกมองว่ามีความสำคัญน้อยกว่าอีกประเด็นหนึ่ง
.
66 – แต่สิ่งสำคัญคือการพิจารณาว่าประเด็นใดควรใช้กลไกเฉพาะด้าน หรือประเด็นใดควรนำเสนอผ่านรายงานภาพรวมของภาคประชาสังคมปาตานี”
.
67 – นายอาเต็ฟ ยังกล่าวเพิ่มเติมอีกว่า “ความจำเป็นในการทำงานต่อเนื่องกับประเทศที่เคยหยิบยกประเด็นเกี่ยวกับประเทศไทย ทั้งการติดตามข้อเสนอแนะที่รัฐบาลไทยรับไปดำเนินการและข้อเสนอที่รับทราบไว้
.
68 – ตลอดจนการทำความเข้าใจเหตุผลของประเทศต่างๆ ที่เลือกเสนอหรือไม่เสนอประเด็นบางเรื่อง เพื่อให้ภาคประชาสังคมสามารถเตรียมข้อมูลและวางยุทธศาสตร์สำหรับการทำงานในระยะต่อไปได้” นายอาเต็ฟ กล่าว
—————
.
เสียงจากพื้นที่กับโจทย์การขับเคลื่อนสิทธิมนุษยชน
.
69 – การแลกเปลี่ยนครั้งนี้จึงไม่ได้มีเพียงการประเมินผลการทบทวน UPR รอบที่ 4 เท่านั้น แต่ยังเปิดพื้นที่ให้ผู้ทำงานจากหลากหลายประเด็นนำเสนอประสบการณ์และข้อจำกัดในการผลักดันสิทธิมนุษยชนจากพื้นที่
.
70 – ตั้งแต่การเข้าถึงสิทธิของกลุ่มเปราะบาง การใช้กฎหมายพิเศษ ผลกระทบจากโครงการพัฒนา ไปจนถึงการจัดเก็บข้อมูลและการเลือกใช้กลไกระหว่างประเทศ